Hoe kiezers en stembureauleden het nieuwe stembiljet ervaren

In oktober 2025 gingen Nederlanders opnieuw naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. In een aantal gemeenten werd geëxperimenteerd met een nieuw stembiljet, ontworpen om het stemproces duidelijker en gebruiksvriendelijker te maken. Markteffect onderzocht in opdracht van Osage hoe kiezers dit nieuwe stembiljet ervaren en wat de invoering ervan betekent voor stembureauleden en tellers.

Het doel van het onderzoek was om inzicht te krijgen in zowel de ervaringen van kiezers als de praktische effecten voor degenen die verantwoordelijk zijn voor het stemproces, zodat eventuele verbeteringen in de toekomst goed onderbouwd kunnen worden.

Onderzoeksopzet

Markteffect keek naar de ervaringen van kiezers in experimenteergemeenten zoals Tynaarlo, Borne en Midden-Delfland. Het onderzoek bestond uit vragen over het gebruiksgemak van het nieuwe stembiljet, de leesbaarheid en het formaat, de informatie die kiezers vooraf ontvingen, en hoe zij omgaan met de overzichtslijst van kandidaten.

De data zijn verzameld via kwantitatieve vragenlijsten in verschillende gemeenten in Nederland.

“Dankzij ervaren veldwerkers en een duidelijke aanpak kregen we een compleet beeld van hoe kiezers het nieuwe stembiljet ervaren. We hebben waardevolle inzichten verzameld en zowel ons team als de opdrachtgever zijn erg tevreden over het resultaat.” - Joyce van Grinsven, Project Manager

Belangrijkste bevindingen

De resultaten laten zien dat kiezers het gebruiksgemak van het nieuwe stembiljet hoog waarderen. Ondanks dat zij minder ervaring hebben met het nieuwe model, ervaren zij het stemmen als eenvoudiger dan met het traditionele stembiljet. Ook het formaat en de leesbaarheid scoren positief; het visuele ontwerp sluit goed aan bij de behoeften van de gebruikers.

Daarnaast blijkt dat het merendeel van de kiezers voldoende informatie vooraf heeft ontvangen, wat onderstreept hoe belangrijk heldere communicatie is bij de introductie van nieuwe stemmethoden. Jongere kiezers tussen 18 en 30 jaar geven iets minder vaak aan volledig op de hoogte te zijn, wat een aandachtspunt vormt voor toekomstige communicatie. Veel kiezers maakten hun keuze al voordat zij het stemhokje binnengingen, waarbij de overzichtslijst van kandidaten een belangrijke rol speelde in hun voorbereiding.

Meer weten?

Download hier het volledige onderzoeksrapport voor alle inzichten. Wil je weten hoe we het onderzoek hebben uitgevoerd? Neem contact met ons op, we vertellen je er graag alles over.

Naar het overzicht

Bekijk ook

Wilt u meer weten? Hier vindt u nog enkele relevante nieuwsartikelen. Zo mist u niks meer van wat speelt in uw branche.

Terug naar het overzicht

Nederlanders zien kans op noodsituatie toenemen, een deel bereidt zich voor

Hoe denken Nederlanders over hun zitgedrag?

Misvattingen en kennisgebrek stagneren transitie duurzaam vervoer

Digitalisering helpt bij terugdringen personeelstekort